Branża pożyczkowa ze stratą blisko 280 mln za 2020 rok

Branża pożyczkowa zamknęła 2020 rok ze stratą 279 mln złotych – wynika z analizy sprawozdań finansowych instytucji pożyczkowych dokonanej przez Fundację Rozwoju Rynku Finansowego. W stosunku do 2019 r. branża pogłębiła w poprzednim roku stratę o 56 procent. Przychody ze sprzedaży stopniały ponad 1 mld złotych. Ujemne wyniki to efekt pandemii COVID-19, w tym przede wszystkim towarzyszących jej regulacji obniżających limit kosztów pozaodsetkowych.

Rynek instytucji pożyczkowych już od dłuższego czasu znajduje się pod kreską i przestał być rentowny. Słabą kondycję sektora potwierdzają jego zeszłoroczne wyniki.
Z danych ze sprawozdań finansowych za 2020 rok wynika, że przychody ze sprzedaży przeanalizowanych spółek zmniejszyły się z 3,88 mld zł do 2,83 mld zł, co oznacza spadek o 27 proc. w stosunku do danych sprzed dwóch lat. Zamrożona akcja kredytowa w trakcie pandemii odbiła się nie tylko na spadku przychodów, ale też na poziomie aktywów branży, które na koniec 2020 r. wyniosły 5,9 mld zł wobec 7,5 mld zł w 2019 roku. I choć aktywa instytucji pożyczkowych wyraźnie się skurczyły, to wynik finansowy pozostał ujemny, wynosząc -279 mln złotych.

Obniżona podaż jako reakcja branży na zawirowania prawne i gospodarcze 

Dane za poprzedni rok dobitnie odzwierciedlają problemy sektora, z jakimi ten mierzył się w czasie pandemii COVID-19. Obniżony popyt na produkty kredytowe, konieczność wdrożenia wakacji kredytowych, obniżka stóp procentowych czy wreszcie ograniczenie maksymalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych o ponad 60 proc. – to tylko niektóre z nich” – wylicza Agnieszka Wachnicka, prezes Fundacji Rozwoju Rynku Finansowego. Jako czynnik najbardziej dotkliwy w skutkach branża wskazuje nagłe obniżenie limitu pozaodsetkowych kosztów pożyczek: do 21 proc. dla kredytów udzielanych na okres powyżej 30 dni i 5 proc. dla produktów z krótszym niż 30-dniowy terminem zapadalności. W nowych warunkach rynkowych, przy jednoczesnym wzroście ryzyka kredytowego oraz negatywnym sentymencie inwestorów do branży, a co za tym idzie trudnościach sektora z pozyskaniem finansowania, instytucje pożyczkowe miały problem ze skonstruowaniem rentownej oferty. A to z kolei spowodowało wycofanie się z rynku przez około 25 proc. podmiotów i mocne ograniczenie rozmiaru akcji kredytowej przez pozostałe. Przypomnijmy, że według danych CRIF wolumen udzielonych pożyczek spadł w poprzednim roku o 34 procent.

Ujemna rentowność to kolejny obraz rynku, jaki wyłania się z analizy zeszłorocznych danych. Zarówno wskaźnik ROA, jak i ROE przyjęły w 2020 r. ujemne wartości. Pierwszy
z nich wyniósł -4,7 proc., zaś wskaźnik rentowności kapitału spadł do -18,2 proc., podczas gdy w przedpandemicznym 2019 roku dla tej samej grupy przeanalizowanych podmiotów wynosiły odpowiednio: -2,4 proc. oraz -10,5 procent.

Covidowe restrykcje najmocniej uderzyły w największe firmy

Z analizy sprawozdań finansowych wynika również, że nie wszystkie firmy pożyczkowe w takim samym stopniu odczuły covidowe restrykcje. Bo choć ci najwięksi
gracze – z kilkoma wyjątkami – odnotowali stratę, to jednak niektórzy pożyczkodawcy odnieśli nawet kilkuset procentowe wzrosty zysku netto.

Jak tłumaczy Agnieszka Wachnicka, prezes FRRF: „Sektor instytucji pożyczkowych jest mocno zróżnicowany. W rejestrze prowadzonym przez KNF oficjalnie widnieje 532 podmioty, z czego tylko nieco więcej niż połowa spółek prowadziła pozabankową działalność kredytową oraz złożyła do tej pory sprawozdania finansowe za ostatnie dwa lata. Łącznie takich firm jest 274, przy czym to 25 instytucji pożyczkowych odpowiada za 87 proc. udziałów w rynku mierzonych wartością aktywów.  Jak dodaje: „Koncentrując się wyłącznie na tej grupie, można zauważyć, że to właśnie najwięksi pożyczkodawcy, dostosowując się do nowych reguł, odnotowali najwyższą stratę – powyżej 230 mln złotych. Mniejsi gracze poradzili sobie w trudnych warunkach, co jest o tyle zaskakujące, że z reguły to właśnie najmniejsi przedsiębiorcy są najbardziej narażeni na utratę zysku i płynności ”.

Pobierz plik z danymi: link

Metodologia zastosowana w analizie:

W analizie uwzględnione zostały wszystkie podmioty wpisane do rejestru instytucji pożyczkowych prowadzonego przez KNF, które spełniały następujące kryteria:

  1. Prowadziły w ocenie FRRF działalność pożyczkową zarówno w 2020 r., jak i 2019 roku (ta sama baza podmiotów)
  2. Złożyły sprawozdania finansowe za rok 2020 i 2019
  3. Złożone przez spółki sprawozdania były możliwe do odczytania i przeanalizowania
  4. Nie były częścią grupy bankowej
  5. Nie były częścią grupy działającej w branży motoryzacyjnej

Tylko 274 podmioty spośród 532 wpisanych do rejestru prowadzonego przez KNF spełniało wszystkie powyższe kryteria i tylko one zostały uwzględnione w analizie.

*Wpis do rejestru instytucji pożyczkowych nie jest jednoznaczny z prowadzeniem działalności pożyczkowej przez dany podmiot. Wiele spółek widniejących w rejestrze prowadzi główną działalność w zupełnie innym obszarze, np. oferuje usługi leasingowe, jednak z uwagi na ewentualne konsekwencje braku wpisu do rejestru w połączeniu z relatywnie niskimi wymogami, jakie należy spełnić by go uzyskać, podmioty te dokonały wpisu do rejestru prowadzonego przez KNF.

W zakresie wszystkich podmiotów wykorzystano jednostkowe dane finansowe złożone do KRS.

Słownik pojęć użytych w raporcie:

Aktywa wg stanu na koniec 2020 roku – suma wszystkich aktywów wykazywanych w bilansach przez analizowaną w raporcie grupę podmiotów

Kapitał własny wg stanu na koniec 2020 roku – suma pozycji Kapitały Własne wykazywanych w bilansach przez analizowaną w raporcie grupę podmiotów

Przychody w 2020 roku – suma pozycji przychody ze sprzedaży wykazywana przez spółki w rachunku zysków i strat dla analizowanej w raporcie grupy podmiotów (z uwagi na brak jednorodnego modelu raportowania danych, analiza uwzględnia wyłącznie przychody ze sprzedaży, bez przychodów operacyjnych i finansowych)

Wynik finansowy netto na koniec 2020 roku – suma pozycji zysk netto wykazywana przez spółki w rachunku zysków i strat dla analizowanej w raporcie grupy podmiotów

ROA w 2020 roku – wynik dzielenia straty netto w 2020 roku przez aktywa wg stanu na koniec 2020 roku

ROE w 2020 roku – wynik dzielenia straty netto w 2020 roku przez kapitał własny wg stanu na koniec 2020 roku

Top 25 instytucji pożyczkowych – dwadzieścia pięć podmiotów o najwyższej sumie aktywów w 2020 roku z grupy ujętej w raporcie

W zakresie danych za 2019 rok zastosowano analogiczną metodologię jak do wyliczenia danych za 2020 rok. Udziały TOP 25 instytucji pożyczkowych w poszczególnych kategoriach stanowią udział tych podmiotów w stosunku do grupy podmiotów ujętych w raporcie.

LOKALIZACJA

  • Ul. Piękna 15/16,
    00-549 Warszawa

  • +48 22 55 99 496

  • kontakt@frrf.pl

KONTAKT DLA MEDIÓW

PROFILE SPOŁECZNOŚCIOWE

Przewiń do góry